Gisterenmiddag had ik een prettig gesprek met een redacteur van een bekend actualiteitsprogramma. Ze zocht een deskundige met de vraag of je over tien jaar diesel kunt verbieden. De eerste opdracht voor mij als persvoorlichter is dan om te begrijpen wat de vraag precies is, zodat ik daarna de juiste deskundige kan zoeken voor een zinvolle bijdrage. In dit geval was de uitkomst van die verkenning: ‘oh, het ligt dus wat ingewikkelder’. Ik werd vriendelijk bedankt voor mijn inzichten en wijsheden, en hing op – tevreden met mezelf. Een dag later knaagt het: heb ik eigenlijk de goede zaak wel gediend? Die reportage met de oorspronkelijke veel te simplistische insteek komt er niet en dat is winst. Maar de reportage over een belangrijk dilemma in de huidige maatschappij in een internationale context, die komt er natuurlijk ook niet. ‘Te ingewikkeld’.

Diesel verbieden
Tijdens het gesprek bleek dat de eigenlijke vraag van de redacteur was of het mogelijk was om personenauto’s op diesel uit te bannen over tien jaar. Natuurlijk kan dat, er zijn alternatieven genoeg, dus het is vooral een politieke vraag en minder een vraag voor een universiteit. Compenseer je ‘slachtoffers’, bijvoorbeeld mensen die hun restwaarde verliezen? Dat soort dingen.

Te ingewikkeld
Het ‘te ingewikkeld’-deel begon bij de vraag of zoiets eigenlijk wel zin heeft. Diesel gebruiken we ook in de scheepvaart, de landbouw, en vooral het wegtransport en daar zijn de alternatieven niet meteen op korte termijn voorhanden. Mag het straks daar dan wel?  En schiet je met een dieselverbod wel wat op, als onze dieselauto’s vervolgens worden vervangen door benzineauto’s en de oude naar het buitenland geëxporteerd? Waarom doe je het eigenlijk, wat wil je met een dieselverbod bereiken? Want dieselmotoren zijn in principe zuiniger dan hun zusjes op benzine. En als je het hele transport ‘groen’ wil maken, moet je gigantisch veel meer groene energie produceren dan de huidige doelstellingen.

Afgeschoten
En zo smoorde ik een reportage in logische en relevante vragen. Misschien heb ik ongelijk, maar ik vrees dat deze in de redactie wordt afgeschoten: ‘te ingewikkeld’. Voldoet niet aan de wetten van de televisie, dus komt de reportage er niet.

Katerig
En dat geeft een katerig gevoel. Op veel belangrijke vragen zijn er geen simpele antwoorden, dat is waar. Deze vraag ging in feite over energietransitie, een heel belangrijk maatschappelijk onderwerp. Het is mijn werk om te helpen zoeken naar een middenweg: is er een insteek die recht doet aan het probleem, en ook recht aan de wetten van het journalistieke medium? ‘Te ingewikkeld’ is niet de goede uitkomst. Bovendien verschaf ik daarmee het podium aan krachten die wel zeggen simpele antwoorden te hebben op moeilijke vragen.

Achteraf gezien ben ik dus een stuk minder tevreden met mezelf. Volgende keer moet ik beter mijn best doen.

Michel

Photo by Doug Kelley on Unsplash